De Doleantie als kerkreformatie
ds. C.G. Bos

C.G. Bos werd geboren in 1909 te Spijk (Gron.), waar zijn vader predikant was. Zijn middelbare schoolopleiding kreeg hij aan het Willem Lodewijk gymnasium te Groningen en hij volgde aan de Theologische Hogeschool te Kampen de opleiding tot dienaar des Woords. Zijn eerste gemeente was Westeremden, waar hij intrede deed op 7 januari 1934. Vervolgens diende hij de kerken van Haarlemmermeer-O.Z., Uithuizermeeden, Noordoostpolder, Zwolle en Oostelijk-Flevoland.
Na zijn emeritering (1975) legde hij zich toe op het schrijven van schetsen en studies.  Van zijn hand verscheen sindsdien:

• Geloven en belijden, twee delen verklaring  van de Nederlandse Geloofsbelijdenis.
• Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, de Nederlandse Geloofsbelijdenis in vragen en antwoorden.
• Voetsporen van voorgangers, twee delen over de kerkgeschiedenis rond markante figuren, van Ignatius tot dr. K. Schilder. Aansluitend daarop:
• Nederlandse kerkgeschiedenis na 1945.
• Dwalingen, sekten en stromingen, schetsen over gnosticisme, mysticisme, humanisme en remonstrantisme.
• Kerkelijke eenheid, geen illusie! een dringend appèl op alle gereformeerde belijders.

De Doleantie als kerkreformatie

De Doleantie een mislukking?
Lepe diplomatie in plaats van kerkelijk handelen?

Ds. C.G. Bos behandelt deze en andere opmerkelijke onderdelen van de geschiedenis van de Doleantie en toont aan dat de Doleantie, met al z'n zwakheden, daadwerkelijk kerkreformatie was.

Dat die geschiedenis vandaag nog wat te zeggen heeft bewijst de auteur door duidelijke lijnen te trekken naar de kerkelijke situatie van nu.
Dat alles mondt uit in een (herhaalde) hartelijke oproep aan alle gereformeerde belijders om ernst te maken met het streven naar kerkelijke eenheid.

Nadrukkelijk besteedt de auteur aandacht aan het belang van de belijdenisgeschriften, en aan de functie die ze hebben gehad in de doleantietijd en nog hebben in het kerkelijke leven van vandaag.

Wandelen met God
J.J. Arnold

J.J. Arnold (1916) is emeritus-predikant van de Gereformeerde Kerk te Amersfoort (West).
Hij volgde zijn gymnasiale opleiding aan het Christelijk Lyceum te Almelo en de opleiding tot bediening van het Evangelie aan de Theologische Hogeschool te Kampen. Van 1943-1945 was hij hulpprediker-ouderling te Zuidhorn en daarna tot 1951 predikant te Vrouwenpolder. In deze twee gemeenten moest (en mocht) hij de strijd om de Vrijmaking meemaken.
Van 1951-1956 diende hij de Kerk te IJmuiden en vanaf 1956 tot aan zijn emeritaat (1981) de Kerk van Amersfoort (West).
Tijdens zijn 'Amersfoortse periode' werd hij voor een half jaar uitgezonden naar de kerk van Curaçao en was hij gedurende 10 jaren docent aan de Gereformeerde Scholengemeenschap te Amersfoort.
Na zijn emeritering heeft hij tot driemaal toe hulpdiensten verricht in Kaapstad en Pretoria.
Zijn publicaties, naast vele recensies in het Nederlands Dagblad en artikelen in diverse periodieken zijn:

• Dingen die wij niet zien, een bundel preken over Amos en Hebreeën
• Als de kerk kerk is, opstellen betreffende de gemeenschap der heiligen, de Kerk 'naar binnen' en 'naar buiten'
• Ieder doet mee op zijn eigen plaats, over de identiteit van 'Dit Koningskind'

Wandelen met God

Vandaag wandelen met God, net als Henoch?
Kennen wij de inhoud en de draagwijdte van de verbondsgeschiedenis?
En zo ja, doen we er dan wat mee, bijvoorbeeld ten behoeve van de kinderen in de Kerk?

Ds. J.J. Arnold schrijft hier in de hem eigen stijl over de inhoud van het verbond dat God met Abraham sloot.
De auteur stipt aan de invloed, die dat eeuwen geleden gesloten verbond heeft op ons persoonlijk, gezins- en kerkelijk leven van vandaag. Hij weet in de beperkte ruimte van dit boekje een overvloedige hoeveelheid  waardevolle gedachten, behartenswaardige opmerkingen en opvallende aantekeningen te verwerken, die kunnen meewerken aan de verrijking van het leven als kind van God.

Jeruzalem vandaag
Tj. Boersma

Tj. Boersma (1931) is predikant van de Gereformeerde Kerk te Drachten-Zuid/Oost.
Zijn middelbare schoolopleiding volgde hij aan het Christelijk Lyceum te Almelo. De opleiding tot bedienaar van het Woord aan de Theologische Hogeschool te Kampen.
Drogeham was de eerste gemeente waar hij zijn ambt bedienen mocht. Hij deed daar intrede op 13 oktober 1957 en bleef daar tot 1961. In dat jaar ging hij naar de gemeente van Urk. In 1975 volgde Zuidhorn en in 1979 de gemeente van Apeldoorn. Vanaf 1984 dient hij nu de gemeente van Drachten-Zuid/Oost.
Naast publicaties in verschillende periodieken verschenen van zijn hand:

• De bijbel is geen puzzelboek, waarin de auteur de confrontatie aangaat met de opvattingen van Hall Lindsey. Dit boek werd in het engels vertaald en de titel "Is the Bible a jigsaw Puzzle..." uitgegeven in Canada.
• Het evangelie opnieuw ontdekt, over de betekenis van Luther voor de Reformatie van de kerk.

Jeruzalem vandaag

Vandaag staat de verhouding tussen het volk Israël en de kerk van het Nieuwe Testament in een brandpunt van de belangstelling.
Is de kerk de voortzetting van het "Oude Israël"?
Gelden er nog speciale beloften voor het huidige volk van de Joden? Hoe zit dat met het duizendjarig rijk, met de "aardse erfenis" voor het volk Israël en de "hemelse erfenis" voor de Kerk?
In dit verband behandelt ds. Boersma het "dispensationalisme", het denken in meer dan twee bedelingen, zoals dat naar voren komt in de geloofsopvatting van de Darbisten, en van sommige delen van de "evangelische richting".
De auteur laat zien uit de Schriften van het Oude en Nieuwe Testament dat Jeruzalem, de oud-testamentische woonplaats van de God van het verbond, vandaag gevonden wordt in de Kerk, die haar geloof fundeert op Jezus Christus.

Was Abraham gereformeerd?
H.J.J. Feenstra

Ds. H.J.J. Feenstra is geboren (9 dec. 1943) en getogen in Amsterdam. Zijn middelbare schoolopleiding ontving hij aan het "Gereformeerd Gymnasium" aan de Keizersgracht. Dit Amsterdamse gymnasium gold van ouds als "toeleveringsbedrijf" voor de Vrije Universiteit, getuige ook de slogan die op school rondging:
"wat nu, wat nu?" zei Pichegru
"Eerst naar 't gym en dan naar de VU."
Het werd echter Kampen, de Theologische Hogeschool. Dat was in 1964. In de roerige jaren zestig was de studie nog maar nauwelijks begonnen, toen de moeiten op de generale synode van Rotterdam-Delfshaven tot een hoogtepunt kwamen. De daarop volgende jaren werden gestempeld door de 'Open Brief' van 1966 en alle gevolgen daarvan.
In 1971 legde de auteur kandidaatsexamen af en werd in datzelfde jaar predikant van de kerken te Alphen aan de Rijn en Bodegraven/Woerden. In 1975 volgde de enige Limburgse kerk: Brunssum-Treebeek. Vanaf 1979 is hij verbonden aan de Gereformeerde kerk te Berkel en Rodenrijs. De auteur is redacteur 'Kerkelijk Leven' van het Gereformeerd Kerkblad voor Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Limburg.

Was Abraham Gereformeerd?

De vraag of Abraham gereformeerd was, lijkt op het eerste gezicht volkomen theoretisch en ook onlogisch.
Toch stelt ds. Feenstra deze vraag niet aan de orde omdat hij een theoretische discussie wil voeren.
Vanuit deze vraag en nog andere, zoals "Was Calvijn een calvinist?" brengt de auteur de lezer tot een praktische manier van 'gereformeerd denken'.
Identiteitsvragen als "wie zijn we? waar staan we? hoe stellen we ons op?" komen in een vaak verrassend licht te staan, als daarbij de begrippen kernbesef, historisch besef, kerkbesef en normbesef worden gehanteerd, zoals ds. Feenstra doet in dit cahier.
Met sprekende voorbeelden illustreert de auteur het geheel en geeft hij duidelijkheid en moed om vandaag antwoord te geven op klemmende vragen.

Nietzsche in Nederland
J. Kamphuis

J. Kamphuis (1921) is emeritus-hoogleraar van de Theologische Hogeschool te kampen. Na tien jaar als dienaar des Woords de kerken van Ferwerd-Hallum, Bunschoten-Spakenburg en Rotterdam-Delfshaven te hebben gediend, werd hij in 1959 hoogleraar kerkgeschiedenis en kerkrecht. In 1979 werd de katheder van deze vakken verwisseld door die van dogmatiek en symboliek.
Prof. Kamphuis publiceerde veel in zijn leven. Een volledige opsomming zou enkele bladzijden vergen.
Een tot april 1983 bijgewerkte lijst is te vinden in de bundel "Bezield Verband" (uitg. v.d. Berg, Kampen 1984), die hem werd aangeboden bij zijn 25-jarig ambtsjubileum. Enkele publicaties vermelden we hier:

• Uitzicht uit het dode dal (de Vuurbaak, 1975), een bundel meditaties.
• Signalen uit de kerkgeschiedenis (de Vuurbaak, 1975), over de toekomst van de canon.
• Tolken van hun tijd (de Vuurbaak, 1978), essays over Achterberg, Marsman, Vestdijk en Leopold.
• Een eeuwig verbond (Vijlbrief, 1984), uit zijn "dogmatiek-periode".

Nietzsche in Nederland

Zijn de lezers van sommige boeken van, bij voorbeeld, Maarten 't Hart zich er wel van bewust, dat zij een boek in handen hebben dat doortrokken is van het "nihilisme"?
Weten jongelui, die in hun literatuurlijst voor school H. Marsman of Menno ter Braak hebben opgenomen, dat ook zij een flinke dosis invloed van Friedrich Nietzsche, de prins van het nihilisme, ondergaan?
Prof. Kamphuis signaleert bij de drie genoemde auteurs deze invloed, die levensgevaarlijk voor het geloofsleven moet worden genoemd.
De auteur constateert dat de wijsgerige achtergrond, van waaruit deze en andere schrijvers schrijven, maar zelden naar voren komt in besprekingen van hun werk.
Kort maar indringend beschrijft prof. Kamphuis de denkbeelden en de trieste levensgang van Friedrich Nietzsche, wiens invloed ook vandaag nadrukkelijk aanwezig is, maar zo slecht onderkend wordt.